ચક્રવાતી વાવાઝોડું અકવાન અગાઉના અનુમાન કરતાં વહેલું આગળ વધી રહ્યું છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, વાવાઝોડું ગુરુવારે બપોર સુધીમાં આંધ્રપ્રદેશના નરસાપુર અને ઓડિશાના પુરી વચ્ચેના દરિયાકાંઠે ત્રાટકી શકે છે. અગાઉ તેની અસર શુક્રવારે જોવા મળવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન 90થી 110 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાવાની આશંકા છે.
બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલા ચક્રવાતને પગલે ઓડિશાના 13 જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદનું રેડ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. સાવચેતીના ભાગરૂપે છ જિલ્લાઓમાં 19થી 21 નવેમ્બર દરમિયાન શાળાઓ અને આંગણવાડીઓ બંધ રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
ચક્રવાતની અસર દેશનાં 10 રાજ્યોમાં જોવા મળી શકે છે. તેમાં તમિલનાડુ, આંધ્રપ્રદેશ, તેલંગાણા, ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ, મધ્યપ્રદેશ, છત્તીસગઢ, બિહાર, ઝારખંડ અને ઉત્તર પ્રદેશનો સમાવેશ થાય છે. અગાઉ હવામાન વિભાગે આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠે વાવાઝોડું ટકરાવાની ચેતવણી આપી હતી.
દરમિયાન, વાવાઝોડાને ધ્યાનમાં રાખીને રેલવેએ ગુરુવારે દોડનારી ત્રણ ટ્રેનોના પ્રસ્થાન સમયમાં ફેરફાર કર્યો છે. બીજી તરફ, ભારતીય નૌકાદળ સહિતની વિવિધ એજન્સીઓ સંબંધિત રાજ્ય સરકારો સાથે સંકલન કરીને રાહત અને બચાવ કામગીરીની તૈયારીઓમાં લાગી ગઈ છે.

8 રાજ્યોમાં ચક્રવાતની અસરની આશંકા, બચાવ અને રાહત કામગીરીની તૈયારીઓ તેજ
1. આંધ્રપ્રદેશ: ચક્રવાત અકવાનની સૌથી વધુ અસર આંધ્રપ્રદેશમાં થવાની શક્યતા છે. હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ, 19 અને 20 નવેમ્બરે રાજ્યના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદથી લઈને અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે. 20 નવેમ્બરે વાવાઝોડું નેલ્લોર અને વિશાખાપટ્ટનમ વચ્ચેના દરિયાકાંઠે ટકરાઈ શકે છે.
આ દરમિયાન પવનની ઝડપ 100થી 110 કિમી પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે. દરિયાકાંઠાના જિલ્લાઓમાં એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. બચાવ કામગીરી માટે NDRFની 13 અને SDRFની 11 ટીમો તહેનાત કરાઈ છે. માછીમારોને દરિયો ન ખેડવાની અને ખેડૂતોને પોતાના પાકને સુરક્ષિત રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
2. ઓડિશા: રાજ્યમાં 18થી 21 નવેમ્બર દરમિયાન ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. ખાસ કરીને ગંજામ, ગજપતિ, રાયગડા, કોરાપુટ અને મલકાનગિરી સહિતના દક્ષિણ જિલ્લાઓમાં ચક્રવાતની વધુ અસર થઈ શકે છે. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સાથે પહાડી વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલનનું જોખમ પણ છે.
રાજ્ય સરકારે 8 જિલ્લાઓમાં 2 લાખ 4 હજારથી વધુ સંભવિત અસરગ્રસ્ત લોકોની ઓળખ કરી છે. જરૂર પડ્યે તેમને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવશે. આ માટે રાહત કેન્દ્રોને તૈયાર રાખવા અને જોખમી ગામોમાંથી લોકોને બહાર કાઢવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે.
ભારે વરસાદ દરમિયાન પાણીનો સંગ્રહ કરી શકાય તે માટે હરભંગી અને બદનાળા ડેમમાંથી પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે. બીજી તરફ, દરિયામાં 14 મીટરથી વધુ ઊંચાં મોજાં ઉછળવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
3. તમિલનાડુ: રાજ્યના ઉત્તરી ભાગોમાં 18 અને 19 નવેમ્બરે ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે. ચેન્નાઈ સહિતના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં જળભરાવાની સમસ્યા સર્જાવાની શક્યતા છે. આ દરમિયાન પવનની ઝડપ 60થી 70 કિમી પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે. દરિયામાં ઊંચાં મોજાં ઉછળવાની પણ સંભાવના છે. માછીમારોને દરિયામાં ન જવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
4. પુડુચેરી: પુડુચેરી અને કરાઈકલમાં 18થી 20 નવેમ્બર દરમિયાન ભારે વરસાદ સાથે તેજ પવન ફૂંકાવાની આગાહી છે. દરિયામાં ઊંચાં મોજાં ઉછળવાથી દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે.
સાવચેતીના ભાગરૂપે માછીમારોને દરિયો ન ખેડવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. ઉપરાંત, વહીવટીતંત્રને વરસાદ અને દરિયાની સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવા સૂચના અપાઈ છે.
5. તેલંગાણા: રાજ્યમાં 20 અને 21 નવેમ્બરે ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે. ખાસ કરીને પૂર્વ તેલંગાણાના વિસ્તારોમાં વરસાદનું જોર વધુ રહેવાની શક્યતા છે.
ભારે વરસાદને કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની અને કેટલાક સ્થળોએ પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાવાની આશંકા છે. આથી સ્થાનિક વહીવટીતંત્રને સતર્ક રહેવા અને સંભવિત અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો પર સતત નજર રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
6. પશ્ચિમ બંગાળ: રાજ્યના દક્ષિણ ભાગોમાં 19 અને 20 નવેમ્બરે વરસાદ પડી શકે છે. દક્ષિણ 24 પરગણા, પૂર્વ મિદનાપુર, પશ્ચિમ મિદનાપુર અને ઝારગ્રામના કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
7. ઝારખંડ: ઝારખંડના કેટલાક વિસ્તારોમાં 20 અને 21 નવેમ્બરે વરસાદની આગાહી છે. આ દરમિયાન અમુક સ્થળોએ ભારે વરસાદ પણ પડી શકે છે. હવામાન વિભાગની ચેતવણીને ધ્યાનમાં રાખીને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રને સાવચેત રહેવા જણાવાયું છે.
8. છત્તીસગઢ: ચક્રવાત અકવાન રાજ્યના દરિયાકાંઠે સીધું ટકરાવાનું નથી, પરંતુ તેની અસરથી 20 અને 21 નવેમ્બરે છત્તીસગઢના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદ પડી શકે છે. રાજ્યના દક્ષિણ અને ઉત્તર ભાગના કેટલાક જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદની સંભાવના છે.
ઈરાને પૌરાણિક દૈત્યના નામ પરથી રાખ્યું 'અકવાન'
બંગાળની ખાડી અને અરબી સમુદ્રમાં સર્જાતા ચક્રવાતોના નામ રાખવાની પ્રક્રિયા વર્ષ 2000માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ માટે ભારત સહિત અનેક દેશોએ સાથે મળીને નામોની યાદી તૈયાર કરી હતી.
વર્ષ 2018માં ઈરાન, કતાર, સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) અને યમન પણ આ જૂથમાં જોડાયા હતા. ત્યારથી સભ્ય દેશોના નિર્ધારિત ક્રમ પ્રમાણે ચક્રવાતોને નામ આપવામાં આવે છે. નામ પસંદ કરતી વખતે ધ્યાન રાખવામાં આવે છે કે તે કોઈ રાજકીય, ધાર્મિક, સાંસ્કૃતિક કે વ્યક્તિગત લાગણી સાથે જોડાયેલું ન હોવું જોઈએ.
આ વખતે ઈરાને ચક્રવાતને 'અકવાન' નામ આપ્યું છે. પર્શિયન પૌરાણિક કથાઓમાં અકવાન એક શક્તિશાળી દૈત્યનું નામ છે. તેનો ઉલ્લેખ પ્રાચીન પર્શિયન મહાકાવ્ય 'શાહનામા'માં જોવા મળે છે. કથા પ્રમાણે, અકવાન નામના આ શક્તિશાળી દાનવનો સામનો મહાન યોદ્ધા રૂસ્તમ સાથે થયો હતો.




