બુધવાર, 16 નવેમ્બરના રોજ કારતક મહિનાના વદ પક્ષની આઠમ છે. પ્રાચીન સમયમાં આ તિથિએ શિવજીએ કાલ ભૈરવ સ્વરૂપમાં અવતાર લીધો હતો. બધા જ પૌરાણિક દેવી મંદિરો સાથે જ કાલ ભૈરવના મંદિર પણ છે. આ દિવસે કાલ ભૈરવનો સિંદૂર અને ચમેલીના તેલથી શ્રૃંગાર કરવો જોઈએ. હાર-ફૂલ ચઢાવો, ધૂપ-દીપ પ્રગટાવો. ભૈરવ મહારાજને ઇમરતીનો ભોગ ધરાવવો.
ભૈરવ અવતારમાં ત્રણ ગુણ હોય છે
સૃષ્ટિની રચના સત્વ, રજ અને તમ આ ત્રણ ગુણોથી મળીને થઇ છે. શિવજી દરેક કણમાં વિરાજમાન છે, આ કારણે શિવજી જ આ ત્રણેય ગુણના નિયંત્રક માનવામાં આવે છે. શિવજીને આનંદ સ્વરૂપમાં શંભૂ, વિકરાળ સ્વરૂપમાં ઉગ્ર અને સત્વ સ્વરૂપમાં સાત્વિક કહેવામાં આવે છે. આ સંપૂર્ણ બાબતનો ઉલ્લેખ શિવપુરાણમાં કરવામાં આવ્યો છે.
ભૈરવના ત્રણ સ્વરૂપ અને તેની ખાસ વાતો
શાસ્ત્રોમાં અષ્ટ ભૈરવથી લઇને 64 ભૈરવ સ્વરૂપ ઉલ્લેખવામાં આવ્યાં છે. આ લેખમાં જાણો શિવજીના રજ, તમ અને સત્વ ગુણોના આધારે ભૈરવ સ્વરૂપ ક્યા-ક્યા છે અને કઇ મનોકામના માટે ક્યાં સ્વરૂપની પૂજા કરવામાં આવે છે.
બટુક ભૈરવ- આ ભૈરવનું સાત્વિક અને બાળ સ્વરૂપ છે. જે લોકો બધા સુખ, લાંબું આયુષ્ય, નિરોગી જીવન, પદ, પ્રતિષ્ઠા અને મુક્તિ મેળવવા માંગે છે, તેઓ બટુક ભૈરવની પૂજા કરી શકે છે.
કાલ ભૈરવ- ભૈરવનું તામસિક સ્વરૂપ છે, પરંતુ કલ્યાણકારી છે. આ સ્વરૂપને કાળના નિયંત્રક માનવામાં આવે છે. તેની પૂજા અજ્ઞાત ભય, સંકટ, દુઃખ અને દુશ્મનોથી મુક્તિ અપાવનાર માનવામાં આવે છે.
આનંદ ભૈરવ- આ ભૈરવનું રાજસ એટલે રજ સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. દસ મહાવિદ્યા અંતર્ગત દરેક શક્તિ સાથે ભૈરવની પણ પૂજા કરવામાં આવે છે. તેની પૂજાથી ધન, ધર્મની સિદ્ધિઓ મળી શકે છે.
