બૂસ્ટર ડોઝ તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવશે; સરકારી હોસ્પિટલમાં 325 અને ખાનગીમાં 800 રૂ. આપવા પડશે

કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી મનસુખ માંડવિયા અને વિજ્ઞાન-ટેક્નોલોજી પ્રધાન જિતેન્દ્ર સિંહે ગુરુવારે વિશ્વની પ્રથમ ઇન્ટ્રાનાસલ કોવિડ-19 રસી iNCOVACC લોન્ચ કરી હતી. હૈદરાબાદ સ્થિત ભારત બાયોટેક, જે કોવેક્સિનનું ઉત્પાદન કરે છે, તેણે આ રસી વોશિંગ્ટન યુનિવર્સિટી સ્કૂલ ઓફ મેડિસિન (WUSM) સાથે મળીને વિકસાવી છે. નાકમાંથી લેવામાં આવતી આ રસી બૂસ્ટર ડોઝ તરીકે લઈ શકાય છે.

ભારત સરકારે 23 ડિસેમ્બરે આ રસીને મંજૂરી આપી હતી. સૌ પ્રથમ, નેઝલ વેક્સિનને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે, જેના માટે લોકોએ પૈસા ચૂકવવા પડશે. ડિસેમ્બરમાં, ભારત બાયોટેકે જાહેરાત કરી હતી કે આ રસી સરકારી હોસ્પિટલોમાં રૂ. 325માં ઉપલબ્ધ થશે. જ્યારે ખાનગી હોસ્પિટલોમાં આ માટે 800 રૂપિયા ચૂકવવા પડશે. આ રસી માટે બુકિંગ માત્ર Cowin પોર્ટલ પરથી જ કરવામાં આવશે.

સામાન્ય સ્પ્રેની જેમ નેઝલ વેક્સિન લઈ શકશે
હાલમાં, આપણને સ્નાયુમાં ઇન્જેક્શન દ્વારા રસી આપવામાં આવી રહી છે. આ રસીને ઇન્ટ્રામસ્ક્યુલર રસી કહેવામાં આવે છે. નેઝલ વેક્સિન એવી હોય છે કે જે નાક દ્વારા આપવામાં આવે છે. તે નાક દ્વારા આપવામાં આવે છે, તેથી તેને ઇન્ટ્રાનેઝલ રસી કહેવામાં આવે છે. એટલે કે, તેને ઈન્જેક્શન દ્વારા આપવાની જરૂર નથી, ન તો તેને મૌખિક રસીની જેમ પીવડાવવામાં આવે છે. તે એક રીતે નેઝલ સ્પ્રે જેવી છે.

પ્રાઈમરી અને બૂસ્ટર તરીકે આપી શકાય છે
કોવેક્સિન અને કોવિશિલ્ડ જેવી રસી લેનારાઓને ઇન્ટ્રાનેઝલ રસી બૂસ્ટર ડોઝ તરીકે આપવામાં આવશે. જો કે તેનો ઉપયોગ પ્રાઈમરી રસી તરીકે પણ થઈ શકે છે. ભારત બાયોટેકના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને ચેરમેન ડૉ. ક્રિષ્ના એલ્લાએ થોડા સમય પહેલા કહ્યું હતું કે પોલિયોની જેમ આ રસીના 4 ટીપા પણ પૂરતા છે. બંને નસકોરામાં બે-બે ટીપાં નાખવામાં આવશે.

ઈન્ફેક્શન-ટ્રાન્સમિશનને બ્લોક કરશે નેઝલ વેક્સિન
આ નેઝલ વેક્સિનને iNCOVACC નામ આપવામાં આવ્યું છે. પહેલા તેનું નામ BBV154 હતું. તેની ખાસ વાત એ છે કે તે શરીરમાં પ્રવેશતાની સાથે જ કોરોનાના ચેપ અને સંક્રમણ બંનેને અવરોધે છે. આ રસી ઈન્જેક્શન દ્વારા આપવામાં આવતી નથી, તેથી ચેપનું કોઈ જોખમ નથી. તે આપતા હેલ્થકેર કર્મચારીઓને પણ વિશેષ તાલીમની જરૂર રહેશે નહીં.

નેઝલ વેક્સિન હાલની રસીઓથી કેવી રીતે અલગ છે?

• હાલમાં, ભારતમાં ઉપયોગમાં લેવાતી રસીના બે ડોઝ આપવામાં આવી રહ્યા છે. રસીકરણ કરાયેલ વ્યક્તિ બીજા ડોઝના 14 દિવસ પછી સલામત માનવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં, નાકની રસી 14 દિવસમાં તેની અસર બતાવવાનું શરૂ કરે છે.
• અસરકારક નેઝલ ડોઝ માત્ર કોરોના વાયરસ સામે રક્ષણ નહીં આપે, પરંતુ રોગના ફેલાવાને પણ અટકાવશે. દર્દીમાં હળવા લક્ષણો પણ જોવા મળશે નહીં. વાયરસ શરીરના અન્ય ભાગોને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકશે નહીં.
• આ સિંગલ ડોઝ રસી છે, જેના કારણે ટ્રેકિંગ સરળ છે. ઇન્ટ્રામસ્ક્યુલર રસીની સરખામણીમાં તેની આડઅસર પણ ઓછી છે. આનો બીજો મોટો ફાયદો એ છે કે સોય અને સિરીંજનો ઓછો કચરો થશે.

નેઝલ વેક્સિન કેવી રીતે કામ કરે છે?
કોરોનાવાયરસ સહિતના ઘણા સૂક્ષ્મજીવાણુઓ મ્યુકોસા (ભેજવાળા, ચીકણા પદાર્થ કે જે નાક, મોં, ફેફસાં અને પાચનતંત્રમાં હોય છે) દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે. નેઝલ વેક્સિન સીધા જ મ્યુકોસામાં જ ઈમ્યુન રિસ્પોન્સ ઉત્પન્ન કરે છે.

એટલે કે, નેઝલ વેક્સિન સૈનિકોને ત્યાં લડવા માટે ઉભા કરે છે જ્યાંથી વાયરસ શરીરમાં ઘૂસી જાય છે. નાકની રસી તમારા શરીરને ઇમ્યુનોગ્લોબ્યુલિન A (igA) બનાવે બને છે. પ્રારંભિક તબક્કામાં ચેપને રોકવા માટે IgA વધુ અસરકારક હોવાનું માનવામાં આવે છે. તે ચેપને અટકાવે છે તેમજ ટ્રાન્સમિશનને પણ અટકાવે છે.